Phần lớn tổn thất tài chính trong doanh nghiệp không đến từ quyết định sai, mà đến từ quy trình không có chốt kiểm soát. ASTC tư vấn thiết kế và hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ theo khung COSO — Internal Control Integrated Framework.
Khung COSO — 5 cấu phần
| Cấu phần | Nội dung rà soát |
|---|---|
| Môi trường kiểm soát | Cơ cấu tổ chức, phân định trách nhiệm, chuẩn mực ứng xử, cam kết của Ban Giám đốc |
| Đánh giá rủi ro | Nhận diện rủi ro theo từng chu trình, đánh giá khả năng xảy ra và mức ảnh hưởng |
| Hoạt động kiểm soát | Phân tách nhiệm vụ, hạn mức phê duyệt, đối chiếu, kiểm kê, kiểm soát truy cập hệ thống |
| Thông tin và truyền thông | Luồng thông tin phục vụ quản trị, cơ chế báo cáo bất thường |
| Giám sát | Tự đánh giá định kỳ, theo dõi khắc phục khuyến nghị |
Dịch vụ cung cấp
1. Rà soát hệ thống kiểm soát nội bộ và Thư quản lý
Rà soát các chu trình trọng yếu — mua hàng – phải trả, bán hàng – phải thu, hàng tồn kho, tài sản cố định, tiền, tiền lương — và phát hành Thư quản lý gồm:
- Mô tả điểm yếu phát hiện được
- Rủi ro cụ thể mà điểm yếu đó tạo ra (mất mát tài sản, sai sót báo cáo, rủi ro tuân thủ)
- Khuyến nghị khắc phục, phân loại theo mức độ ưu tiên
- Bộ phận chịu trách nhiệm và mốc thời gian đề xuất
2. Thiết kế quy trình nghiệp vụ
- Sơ đồ hóa quy trình hiện trạng (as-is) và mục tiêu (to-be)
- Ma trận phân quyền phê duyệt theo hạn mức và loại giao dịch
- Ma trận trách nhiệm RACI cho từng bước quy trình
- Biểu mẫu và chứng từ kiểm soát đi kèm
3. Sổ tay chính sách kế toán
Biên soạn sổ tay chính sách kế toán áp dụng cho doanh nghiệp: nguyên tắc ghi nhận, đo lường, trình bày cho từng khoản mục trọng yếu, phù hợp với Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và chế độ kế toán hiện hành, đồng thời tương thích với yêu cầu báo cáo của công ty mẹ.
4. Số hóa luồng phê duyệt
Tư vấn chuyển luồng phê duyệt thủ công sang nền tảng số: ghi vết đầy đủ, cảnh báo quá hạn, báo cáo thời gian xử lý theo từng khâu.
Lộ trình triển khai điển hình
| Giai đoạn | Nội dung | Kết quả bàn giao |
|---|---|---|
| 1. Khảo sát | Phỏng vấn, quan sát quy trình, thu thập tài liệu hiện hành | Báo cáo hiện trạng |
| 2. Phân tích khoảng trống | Đối chiếu hiện trạng với khung COSO và yêu cầu pháp lý | Bảng khoảng trống kiểm soát theo mức độ ưu tiên |
| 3. Thiết kế | Xây dựng quy trình, ma trận phân quyền, biểu mẫu | Bộ tài liệu quy trình |
| 4. Chuyển giao | Đào tạo các bộ phận liên quan, hỗ trợ vận hành thử | Biên bản đào tạo, ghi nhận vướng mắc |
| 5. Soát xét sau triển khai | Đánh giá mức độ tuân thủ quy trình mới sau một kỳ vận hành | Báo cáo soát xét và khuyến nghị điều chỉnh |
Phân định trách nhiệm: việc thiết lập, duy trì và vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ thuộc trách nhiệm của Ban Giám đốc doanh nghiệp. ASTC tư vấn thiết kế và đưa ra khuyến nghị; ASTC không thay thế chức năng quản lý và không đưa ra kết luận về gian lận — các kết luận đó thuộc thẩm quyền của doanh nghiệp và của người hành nghề có thẩm quyền trong khuôn khổ dịch vụ tương ứng.
